Οι ρατσιστικές και
ξενοφοβικές εκδηλώσεις συνιστούν απειλή για τις ομάδες και τα πρόσωπα που
γίνονται στόχος τους, γι’ αυτό απαιτείται η παροχή από το κράτος αυξημένου
βαθμού προστασίας με τη λήψη ποικίλων μέτρων χρησιμοποιώντας, μεταξύ άλλων, και
τα μέσα του ποινικού δικαίου, ώστε να επιβάλλονται αποτελεσματικές, αναλογικές
και αποτρεπτικές τιμωρίες τόσο κατά των φυσικών προσώπων τα οποία διαπράττουν
τέτοια εγκλήματα, όσο και κατά των νομικών προσώπων που εμπλέκονται σε αυτά.
Τέτοιου είδους εκδηλώσεις
έχουν αυξημένα ποσοστά εμφάνισης στην χώρα μας, αλλά η αντιμετώπισή τους από
τις αρχές είναι ελλιπής. Οι περισσότερες ρατσιστικές εκδηλώσεις μένουν
ατιμώρητες από τον νόμο και σαν αποτέλεσμα οι θύτες ενθαρρύνονται και
πραγματοποιούν όλο και περισσότερα παρόμοια εγκλήματα. Έτσι ο ρατσισμός στην
Ελλάδα έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις, οι οποίες μεγαλώνουν μέρα με την μέρα.
Για να βελτιωθεί αυτή η
κατάσταση και να εξαλειφθεί ο ρατσισμός στη χώρα μας αποφασίστηκε η ψήφιση ενός
νέου αντιρατσιστικού νομοσχεδίου, το οποίο αντιμετωπίζει πληρέστερα τα
φαινόμενα ρατσιστικής βίας σε σχέση με τον προϊσχύσαντα νόμο, ο οποίος από την
ψήφισή του είχε μείνει ανενεργός, καθώς καμία καταδικαστική ή αθωωτική απόφαση
δικαστηρίου κατ'εφαρμογή του οποίου δεν έχει δημοσιευθεί.
Σχέδιο νόμου "Καταπολέμηση
εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας"
Σκοπός του νέου νόμου είναι η
καταπολέμηση ιδιαίτερα σοβαρών εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας, που μπορούν
να διασαλεύσουν άμεσα την κοινωνική ειρήνη, και οι οποίες αντίκεινται ευθέως στις
αρχές του σεβασμού και της προστασίας της αξίας του ανθρώπου, καθώς και του κράτους
δικαίου, όπως αυτές επιβάλλονται από το Σύνταγμα. Οι περιπτώσεις που προβλέπονται
και τιμωρούνται είναι οι εξής:
- Δημόσια υποκίνηση βίας ή μίσους: Άτομα που με πρόθεση, δημόσια, προφορικά ή διά του τύπου, μέσω του διαδικτύου ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο, παροτρύνουν σε βιαιοπραγίες ή μίσος κατά προσώπου ή ομάδας προσώπων λόγω των πολιτισμικών διαφορών τους, όπως η φυλή, το χρώμα, η γλώσσα, η θρησκεία και η εθνική καταγωγή, τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών (και μέχρι 5 χρόνια) και χρηματική ποινή 5.000 έως 20.000 ευρώ. Πλέον, ο νόμος προστατεύει και άτομα ή ομάδες όχι μόνο λόγω των παραπάνω χαρακτηριστικών τους, αλλά περιλαμβάνει και τις περιπτώσεις που η δημόσια υποκίνηση της βίας γίνεται βάσει του γενετήσιου προσανατολισμού ή της ταυτότητας του φύλου (σε αυτό το σημείο υπάρχει διαφορά με τον προϊσχύσαντα νόμο).
- Δημόσια υποκίνηση σε διάπραξη φθοράς ή βλάβης πραγμάτων: Εκτός από την υποκίνηση βίας εναντίον ομάδων ή προσώπων, με την ίδια ποινή τιμωρείται και η δημόσια υποκίνηση σε διάπραξη βλάβης πραγμάτων (κινητών ή ακινήτων), τα οποία χρησιμοποιούνται αποκλειστικά από τις παραπάνω ομάδες ή πρόσωπα (και η περίπτωση αυτή δεν προβλεπόταν στον προηγούμενο νόμο).
- Αν η πράξη των προηγούμενων παραγράφων είχε ως αποτέλεσμα την τέλεση του εγκλήματος, η ποινή που προβλέπεται είναι φυλάκιση τουλάχιστον 1 έτους (και μέχρι 5 χρόνια) και χρηματική ποινή 15.000 έως 30.000 ευρώ.
- Δημόσιος εγκωμιασμός, άρνηση ή εκμηδένιση εγκλημάτων: Άτομα τα οποία με πρόθεση, δημόσια, προφορικά ή διά του τύπου, μέσω του διαδικτύου ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο εγκωμιάζουν, αρνούνται ή εκμηδενίζουν τη σημασία εγκλημάτων γενοκτονίας*, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, εγκλημάτων πολέμου, καθώς και των εγκλημάτων του ναζισμού όπως το ολοκαύτωμα, με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να διεγείρει σε βιαιοπραγίες ή μίσος κατά ομάδας προσώπων που προσδιορίζεται με βάση τη φυλή , το χρώμα, τη θρησκεία, την εθνική καταγωγή, το γενετήσιο προσανατολισμό ή την ταυτότητα φύλου, τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών (έως 5 χρόνια) και χρηματική ποινή 5.000 έως 20.000 ευρώ.
- Αν κάποια από τις προηγούμενες πράξεις τελέσθηκε προς όφελος ή για λογαριασμό νομικού προσώπου, επιβάλλονται στο νομικό πρόσωπο κατά περίπτωση, διαζευκτικά ή σωρευτικά, οι ακόλουθες κυρώσεις: διοικητικό πρόστιμο, ανάκληση της άδειας λειτουργίας, αποκλεισμός από δημόσιες παροχές, επιχορηγήσεις, αναθέσεις έργων, διαφημίσεις και διαγωνισμούς του δημοσίου.
- Τέλος, με το νέο νομοσχέδιο νομικά πρόσωπα που εδρεύουν στην Ελλάδα (όπως ΜΚΟ και θρησκευτικοί φορείς) αποκτούν το δικαίωμα να υποστηρίζουν τα θύματα ρατσιστικών εκδηλώσεων που αναφέρθηκαν παραπάνω, ζητώντας αποζημίωση από τους θύτες (παράσταση πολιτικής αγωγής). Προϋπόθεση είναι οι ΜΚΟ να περιλαμβάνονται στον κατάλογο που τηρείται από το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ECOSOC) και οι θρησκευτικοί φορείς να είναι αναγνωρισμένοι και να τελούν υπό την εποπτεία της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων.
